For businessScholarshipBlogAffiliatesCareersSupportContact us
Try Praktika now
PraktikaPractice language anytime.
Just get the app
Download on theApp Store
Get it onGoogle Play
For businessScholarshipBlogAffiliatesCareersSupportContact us
© Praktika.ai Company 2026. All rights reserved.
Terms & ConditionsPrivacy PolicyCookie Policy
Download

De beste gratis apps om Spaans te leren in 2026: Praktika vs 4 alternatieven

30 sep 2026
Adam TuraevCEO & Co-founder
Kort samengevat

De beste gratis apps om Spaans te leren in 2026 zijn Praktika (AI-spreektutor, gratis proefperiode, daarna €8/maand), Duolingo (volledig gratis met ads), Babbel (eerste les per cursus gratis), Busuu (basisvocabulaire en community gratis) en Pimsleur (zeven dagen gratis). Voor reizigers werkt Praktika het snelst voor échte spreekpraktijk.

Je tutor vandaag

Tama, your Praktika tutor
TamaDutch → Spanish

Belangrijkste punten

De beste gratis apps om Spaans te leren in 2026 zijn Praktika, Duolingo, Babbel, Busuu en Pimsleur; elk heeft een échte gratis laag, geen enkele is 100% gratis én onbeperkt.
Voor reizigers is spreken de bottleneck: met Praktika oefen je tijdens de gratis proefperiode complete gesprekken met een AI-tutor, iets wat Duolingo en Babbel gratis niet aanbieden.
Duolingo blijft de sterkste volledig-gratis app voor woordenschat en de dagelijkse routine, mits je ads en de 5-harten limiet accepteert.
Stapel gratis lagen op elkaar: Duolingo + Pimsleur (7 dagen) + Praktika-proef dekt een sprint van twee tot vier weken zonder één euro uit te geven.
Bedragen verschillen per land en per aanbieding: raadpleeg altijd de officiële site van elke app voor het actuele tarief.

Je vlucht naar Sevilla staat vast. Nog vijf weken te gaan. En het enige Spaans dat je vlekkeloos produceert is “una cerveza, por favor.” Een cursus betalen lijkt te veel van het goede voor tien dagen weg. Dus tik je “beste gratis apps om Spaans te leren” in en verdrink je in gesponsorde artikelen die allemaal hetzelfde verhaal ophangen.

Dit artikel pakt het anders aan. Vijf grote apps zijn hier oprecht met elkaar vergeleken: wat je er in 2026 werkelijk voor niets krijgt, waar de betaalmuur opduikt, en met welke combinatie een reiziger in twee tot zes weken van nul naar durven-praten komt. Geen sterren, geen verstopte “premium onboarding”, geen top-lijst waar toevallig uitsluitend de duurste app als winnaar uit de bus komt.

Wat “gratis” in 2026 écht inhoudt bij Spaans-apps

Geen enkele grote Spaans-app combineert in 2026 volledig gratis met onbeperkt gebruik op elk vlak. Wel heeft elk van de vijf apps een échte gratis laag die je twee tot vier weken ver kan brengen, al met een verschillend plafond: Duolingo is kosteloos mits je advertenties accepteert, Praktika biedt een proefperiode inclusief AI-spreektutor, Busuu ontsluit basislessen plus feedback van de community, Babbel geeft de openingsles van elke cursus cadeau, en Pimsleur laat je zeven dagen lang alles benutten.

De juiste vraag luidt daarom niet “is het gratis?” maar “hoe ver raak ik voordat de betaalmuur er toe doet?” Voor iemand die binnen vier weken in Madrid staat, is dat het enige wat telt. Voor een student met drie jaar tot een examen ziet de rekensom er heel anders uit.

5
grote Spaans-apps met een échte gratis laag in 2026 (Praktika, Duolingo, Babbel, Busuu, Pimsleur)

Een tweede observatie die weinig apps hardop maken: gratis hangt vrijwel altijd samen met één type oefening. Duolingo geeft alles weg, maar van dat “alles” is bijna niets hardop praten. Busuu deelt community-correcties gratis uit, maar sluit de grammatica van verleden tijden op achter een betaalmuur. Wie “gratis Spaans leren” letterlijk opvat, schiet het doel voorbij: je hebt gratis lagen nodig die op elkaar aansluiten, niet één app die alles kan.

Spaanse marktkraam met sinaasappels, tomaten en aubergines onder een gestreepte luifel
Woordenschat die je werkelijk gebruikt: fruit, groente en getallen op een Spaanse markt.

De beste gratis apps om Spaans te leren, eerlijk gerangschikt

We sorteren op wat een reiziger het hardst nodig heeft: de moed opbrengen om te praten, de ober verstaan, en met een half-vertaalde zin een gesprek afronden. Grammatica-perfectionisten en studenten die op DELE B2 afstevenen krijgen een andere volgorde te zien. Bij elk onderdeel staat onderaan kort wie er baat bij heeft.

1. Praktika, het snelst naar échte spreekpraktijk

Wat je gratis krijgt: een proefperiode met complete gesprekken met een levensechte AI-tutor (Tama of Skye), inclusief uitspraakfeedback per woord en grammaticacorrecties terwijl je praat. De tutor spreekt de zin voor, jij herhaalt hem, en de app markeert de zwakke lettergrepen in kleur. Vervolgens beluister je jouw versie en die van de tutor naast elkaar terug. Beginners bedienen de microfoon via een tap-to-speak knop (denken, indrukken, praten), gevorderden krijgen automatische beurtwisselingen zoals in een écht gesprek.

Wat kost het daarna? Zo’n €8 per maand voor onbeperkt praten. Ter indicatie: een privéleraar Spaans vraagt in Nederland al snel €30 tot €50 per uur.

Beste gratis voor: reizigers met twee tot zes weken die vooral opzien tegen het spreken. Duolingo leert je zinnen construeren op papier; bij Praktika zeg je ze hardop tegen iemand die reageert. Als de ober in Sevilla vraagt “¿algo más?”, is dat precies het moment waarop typen in een app je in de steek laat en gesprekstraining je redt.

Eerlijke beperking: de gratis proefperiode is bedoeld als opstapje, niet als steun voor je hele reis. Wie de eerste weken voorbij wil, zal moeten upgraden. Leerders die vooral grammatica-uitleg willen lezen, hebben misschien meer plezier van een tekstgerichte app zoals Babbel.

Duolingo leert je zinnen construeren op papier; bij Praktika zeg je ze hardop tegen iemand die reageert.

Praktika

2. Duolingo, het gratis fundament

Wat je gratis krijgt: alle Spaanse lessen, alle niveaus, kosteloos met advertenties en het “vijf harten”-systeem (per fout verlies je een hart; bij nul wachten of een ad bekijken). Super Duolingo, plusminus €7 per maand bij jaarbetaling, verwijdert ads en harten en voegt legendarische niveaus toe.

Beste gratis voor: de dagelijkse routine. Een kwartier in de trein of bij de koffie is precies waarvoor de gamification van Duolingo is gebouwd. Een streak van 60 dagen geeft je een gevoel voor Spaanse zinsbouw dat je nergens anders zo goedkoop vindt. De uilen-notificaties zijn vervelend én doeltreffend.

Eerlijke beperking: hardop zeggen doe je nauwelijks. De spreekoefeningen bestaan uit één woord of één zin achter een knop, zonder échte terugkoppeling of gesprek. Wat je in de app typt, krijg je in Sevilla niet altijd uit je mond. Duolingo is een geweldige starter, maar geen finisher op het gebied van spreken. Koppel het aan een app die wél spreekt.

3. Babbel, de openingsles van elke cursus gratis

Wat je gratis krijgt: de eerste les van elke Spaanse cursus is gratis toegankelijk, en tijdens promoties verschijnt zo nu en dan een gratis live-les. Zo proef je Babbels aanpak: korte dialogen, expliciete grammatica-uitleg in het Nederlands of Engels, spaced repetition voor woorden.

Wat kost het daarna? Ergens tussen €6 en €13 per maand, al naargelang hoeveel maanden je vooruit betaalt (drie, zes of twaalf). Twaalf maanden vooraf is per maand het goedkoopst.

Beste gratis voor: uitproberen of Babbels stijl je bevalt. Hou je van gestructureerde grammatica-uitleg en wil je zinnen begrijpen in plaats van napraten, dan is die eerste les een eerlijke proef. Volwassenen die graag willen weten waarom een zin klopt, zitten bij Babbel beter dan bij Duolingo.

Eerlijke beperking: één gratis les per cursus is te weinig om Spaans écht te leren. Dit is een proefrit, geen huurauto. Wie Babbel écht wil benutten, betaalt binnen enkele dagen.

Reisnotitieboek, kaart van Spanje, paspoort en espressokopje op een houten tafel
Een gratis sprint van 14 dagen begint met plannen: één notitieboek, één scenario per dag.

4. Busuu, gemeenschap plus basiswoordenschat

Wat je gratis krijgt: basislessen woordenschat en zinsbouw voor Spaans, plus toegang tot de community waar Spaanse moedertaalsprekers jouw ingesproken of geschreven oefeningen verbeteren. Je stuurt een spraakbericht, iemand uit Valencia luistert en merkt op: “in Andalusië zeggen we dit korter.” Omgekeerd help jij iemand met Nederlands of Engels.

Wat kost het daarna? Premium komt neer op plusminus €7 per maand bij jaarbetaling en opent grammatica, offline-modus, certificaten en gepersonaliseerde herhaling.

Beste gratis voor: wie graag feedback van échte Spanjaarden wil zonder daarvoor te betalen. Voor uitspraakcorrectie die niet uit een algoritme komt, is dit de enige gratis route. Onbetaalbaar, in de letterlijke zin.

Eerlijke beperking: de gratis lessen blijven vooral steken in basiswoorden. Voor grammaticale nuance (subjuntivo, verleden tijden) ontkom je vroeg of laat aan Premium. En community-correcties verschijnen wanneer het uitkomt: soms binnen een uur, soms pas na twee dagen.

5. Pimsleur, audio-onderdompeling met een proefperiode van 7 dagen

Wat je gratis krijgt: een week lang volledig gratis toegang tot alle Pimsleur-audiolessen (elk 30 minuten) in het Spaans. Geen scherm nodig, enkel luisteren en hardop antwoorden.

Wat kost het daarna? Zo’n €15 per maand voor één taal; het volledige abonnement met alle talen is duurder.

Beste gratis voor: wie veel achter het stuur zit, wandelt of pendelt en niet naar een scherm wil turen. Een week Pimsleur op je koptelefoon tijdens het lopen door de stad is échte training van je luistervaardigheid. Je pikt de melodie van gesproken Spaans op, en nergens gaat dat sneller.

Eerlijke beperking: zeven dagen zijn kort, en na de proefperiode is Pimsleur prijzig. Voor de meeste reizigers is de gratis week een intensieve injectie, geen langetermijnoplossing. Bovendien: alleen audio betekent dat je geschreven Spaans onaangeroerd blijft.

De vraag is niet ‘is de app gratis?’ maar ‘hoe ver raak ik voordat de betaalmuur er toe doet?’

Praktika

Vergelijkingstabel: gratis Spaans-apps in 2026

App Gratis laag Beste gratis voor Grens (en prijs erna)
Praktika Proefperiode met AI-spreekgesprekken, uitspraakfeedback per woord Echte spreekpraktijk vóór de reis Onbeperkt praten kost plusminus €8/maand
Duolingo Alle lessen gratis, met advertenties en 5 harten Dagelijkse routine, woordenschat en zinsbouw Ads en harten; plusminus €7/maand voor Super Duolingo
Babbel Eerste les van elke cursus gratis Uitproberen of de grammatica-stijl je bevalt De rest van elke cursus vraagt een abonnement, plusminus €6 tot €13/maand
Busuu Basislessen plus correcties door moedertaalsprekers Feedback van échte Spanjaarden zonder kosten Grammatica en certificaten achter Premium, plusminus €7/maand
Pimsleur 7 dagen alles gratis (audiolessen van 30 min) Audio-onderdompeling onderweg Na 7 dagen plusminus €15/maand

Alle bedragen in euro, afgerond, per maand bij jaarbetaling. Prijzen kunnen per land en per aanbieding verschillen: raadpleeg de officiële site van elke app voor het huidige tarief in Nederland of België.

Smal steegje in de Gotische wijk van Barcelona met balkons vol geraniums
Waar het geoefende Spaans écht klinkt: een steegje in Barcelona.

Welke gratis combinatie past bij jouw reis?

Eén app is zelden voldoende. De kunst is samenspel, zodat elke app doet waarin hij uitblinkt.

De weekendtripper (3-7 dagen tot vertrek). Zeven dagen Pimsleur gratis + de proefperiode van Praktika. Twee weken audio-onderdompeling in de trein, aangevuld met vijf tot zeven gesproken oefeningen in de app. Je stapt op het vliegtuig met “una mesa para dos, por favor” dat er zonder nadenken écht uitkomt.

De city-trip planner (2-4 weken tot vertrek). Duolingo elke dag (15 minuten, gratis) + Praktika’s proefperiode voor de slot tien dagen. Duolingo stapelt het vocabulaire op, Praktika zet het om in gesprek. Deze combinatie kost nul euro zolang je binnen de proefperiode blijft.

De backpacker (4-8 weken tot vertrek). Duolingo + Busuu + Praktika. Duolingo levert structuur, Busuu community-feedback op ingesproken berichten, Praktika complete gesprekken. Alle drie beschikken over een gratis laag die deze mix ruim vier weken overeind houdt.

De rustige leerder zonder concrete reis. Duolingo als kernapp + wekelijks een Babbel-proefles + community-berichten op Busuu. Prijs: nul euro. Tempo: traag maar standvastig.

Een gratis 14-dagen Spaanse reis-sprint

Heb je nu vier weken tot je vlucht, doe dan dit. Twee weken opbouwen (dit schema), twee weken verfijnen met de apps die je het lekkerste vindt. Alles in deze sprint draait op de gratis laag.

Dag 1-3, fundament. Duolingo dagelijks 15 minuten. Doel: eerste 100 hoogfrequente Spaanse woorden en de basiszinnen “soy, tengo, quiero” (ik ben, ik heb, ik wil). Op dag 3 open je Praktika en doe je één gesprek van vijf minuten, ook al schaam je je. Onthoud: de AI hoort geen accent, alleen woorden.

Dag 4-6, uitbreiden. Duolingo gaat door. Pimsleur komt erbij (je proefperiode start op dag 4 star). Elke ochtend één les van 30 minuten tijdens de wandeling of in de auto. Op dag 6 herhaal je je Praktika-gesprek en breid je het uit met één nieuwe zin, bijvoorbeeld “¿me puede recomendar algo?” (kunt u me iets aanraden?).

Dag 7-9, hardop. Pimsleur loopt door (nog 4 dagen gratis). Duolingo op vijf minuten per dag om de streak vast te houden. Focus: Praktika, dagelijks één scenario (“in het restaurant”, “in de taxi”, “op het treinstation”). De AI-tutor verbetert je uitspraak per woord en de zwakke lettergrepen worden kleur gemarkeerd, zodat je ziet wat nog oefening vraagt.

Dag 10-12, echte praktijk. Pimsleur eindigt (of je betaalt door als het je bevalt). Open Busuu voor het eerst en deel een spraakbericht: “Voy a viajar a España la próxima semana. ¿Qué me recomiendas visitar?” Iemand verbetert je. Duolingo en Praktika gaan door.

Dag 13-14, generale repetitie. Dagelijks twee Praktika-gesprekken, in scenario’s die je op je reis écht tegenkomt: inchecken in het hotel, bestellen in een tapasbar, de weg vragen, taxi terug naar het vliegveld. Duolingo heb je niet langer nodig; dat is inmiddels reflex.

Na 14 dagen spreek je nog geen B2. Maar je hebt 20+ gesproken gesprekken achter de rug in plaats van 0, en dat is in Sevilla het verschil tussen “sorry, English?” en “una mesa cerca de la ventana, por favor.”

€8/mnd
wat onbeperkt spreken met Praktika kost na de gratis proefperiode, afgezet tegen plusminus €400 per maand voor een privéleraar

Gratis bronnen buiten de apps

Apps zijn niet je enige gratis gereedschap. Drie bronnen die je sprint gratis versterken.

Podcasts. Coffee Break Spanish (voor beginners) en Radio Ambulante (voor gevorderden, verhalen uit Latijns-Amerika) zijn volledig gratis in elke podcast-app. Een kwartier per dag naast Duolingo tilt je hoorbegrip binnen twee weken naar een hoger niveau.

YouTube. Dreaming Spanish biedt honderden gratis video’s op begrijpelijk niveau, van absolute beginner tot vloeiend. De methode heet comprehensible input: kijken en luisteren zonder ondertitels.

Spaanse Netflix met dubbele ondertitels. Gratis bij een Netflix-abonnement dat je vermoedelijk al hebt. La Casa de Papel, Elite of een kinderserie met Spaans geluid en Spaanse ondertitels traint oog en oor tegelijkertijd. Een gratis browser-extensie zoals Language Reactor zet er Nederlandse of Engelse ondertitels naast.

Wanneer wordt betalen écht de moeite waard?

Gratis brengt je ver, tot een specifiek punt. Drie signalen dat het moment is aangebroken om één app te upgraden.

Signaal 1: je proefperiode zit erop en je opent de app elke dag. Dan is upgraden goedkoper dan de tijd die je verspeelt met wisselen. €8 per maand voor Praktika is minder dan één cappuccino op het Plaza Mayor.

Signaal 2: je botst op de betaalmuur precies daar waar je vooruit wilt. Bij Busuu is dat doorgaans de grammatica van verleden tijden. Bij Babbel is het cursus 2. Blokkeer je dáár en geeft het je energie, betaal dan juist die ene app.

Signaal 3: je reis is binnen 14 dagen. Dan is dit geen fase voor “gratis maar traag”. Kies één betaalde app die aansluit bij wat je nog mist (meestal spreken) en smijt de rest weg. Voor de rekensom van een Spaans reisbudget hebben we een aparte prijsgids voor Spaans in 2026 opgesteld.

Café con leche, een churro en een zakwoordenboek op een marmeren terrastafel
De ware proef: ochtendkoffie bestellen en begrijpen wat de ober terugzegt.

Wat te vermijden bij “gratis” Spaans-apps

Drie valkuilen die reizigers geld en tijd kosten.

“Gratis” apps die feitelijk 7-dagen proefabonnementen zijn met automatische verlenging. Kleinere apps schakelen je na de proefperiode soms direct om naar een jaarabonnement. Controleer altijd wat er ná dag 7 gebeurt en schakel automatische verlenging uit zolang je niet zeker weet dat je doorgaat.

Freemium met ads die je concentratie breken. Duolingo doet dit keurig (ads tussen lessen). Andere apps knippen advertenties midden in een les. Test dit voordat je erop leunt.

“Certificaten” die niets voorstellen. Sommige apps beloven een gratis certificaat na afronding van een cursus. Geen enkele universiteit of werkgever erkent dat document. Alleen officiële DELE-, SIELE- of CEFR-toetsen tellen mee.

Wat maakt een app écht goed voor reizigers?

Als er één criterium overeind blijft, is het dit: kun je hardop praten en krijg je binnen drie seconden correctie? Dat is precies wat een privéleraar doet en waarin 99% van de gratis apps faalt. Woordenschat pak je op met flashcards. Grammatica haal je uit een boek. Spreken leer je uitsluitend door te spreken en gecorrigeerd te worden.

Daarom werkt een AI-spreektutor als Praktika voor reizigers zo goed: een kwartier hardop praten met feedback per woord verslaat een uur typen op een scherm. Wie meer wil lezen over de onderliggende mechanica, vindt de vijf mechanismen die een taal-app écht laten werken elders uitgewerkt. Voor de bredere vraag hoe volwassenen het snelst een nieuwe taal oppakken, verwijzen we naar onze zes methodes voor volwassen taalleerders.

Woordenschat pak je op met flashcards, grammatica haal je uit een boek, maar spreken leer je uitsluitend door hardop te praten en gecorrigeerd te worden.

Praktika

Voor wie is dit artikel niet bedoeld?

Eerlijk gezegd: wie op DELE C1 afstevent of academisch Spaans nodig heeft voor de studie, pakt een gratis app niet als hoofdroute. Dan werk je met een cursusboek, een leraar en gerichte examenoefening. Deze gids is bedoeld voor reizigers en beginners die in weken (niet jaren) van nul naar durven-praten willen groeien.

Slot: van gratis uitproberen naar écht durven praten

Alle vijf apps in dit artikel zijn oprecht gratis te starten. Duolingo blijft gratis; Praktika, Babbel, Busuu en Pimsleur hebben een échte proefperiode of gratis laag. Voor de dagelijkse routine is Duolingo niet te verslaan. Voor spreken, waar een reiziger om vraagt, is Praktika ontworpen.

Heb je nu drie tot zes weken tot je vlucht, onderneem dan vandaag dit: start een gratis gesprek met Praktika en oefen één scenario dat je in Spanje zeker zult meemaken. Vijf minuten, meer niet. Morgen herhaal je hetzelfde scenario en hoor je het verschil in je eigen stem.

De prijzen en gratis onderdelen in dit artikel waren correct op het moment van publicatie in 2026 en kunnen sindsdien zijn gewijzigd. Bedragen kunnen bovendien per land of per aanbieding uiteenlopen: raadpleeg altijd de officiële site van Praktika, Duolingo, Babbel, Busuu en Pimsleur voor het actuele tarief en de exacte voorwaarden in Nederland of België.

Veelgestelde vragen

Bestaat er een Spaans-app die volledig gratis is en blijft?
Duolingo is de enige grote Spaans-app die volledig gratis blijft, inclusief alle lessen en niveaus, in ruil voor advertenties en het 5-harten systeem dat je bij fouten laat wachten. Praktika, Babbel, Busuu en Pimsleur hebben een gratis proefperiode of gratis laag, maar rekenen wel voor onbeperkt gebruik of geavanceerde onderdelen.
Welke gratis app is het beste om Spaans te spreken?
Praktika, tijdens de gratis proefperiode. Je voert complete gesproken gesprekken met een AI-tutor die per woord corrigeert op uitspraak en grammatica. De spreekoefeningen van Duolingo zijn losse woorden of zinnen achter een knop, zonder échte terugkoppeling. Busuu is een goede tweede via feedback van de community, maar die correcties komen pas uren tot dagen later binnen, niet in real time.
Moet je op een gegeven moment betalen om Spaans écht te leren via een app?
Voor reizigers die binnen weken willen durven praten, ja: op een zeker punt loont het om één app te upgraden. Praktika kost plusminus €8 per maand voor onbeperkt spreken, Duolingo Super plusminus €7 per maand zonder ads. Zonder deadline kom je met uitsluitend gratis lagen (Duolingo + community-oefening op Busuu + gratis podcasts en YouTube) ver, maar wel trager.
Wat houdt een gratis proefperiode van een taal-app precies in?
Een gratis proefperiode geeft je tijdelijk volledige toegang tot een betaalde app, doorgaans 7 tot 14 dagen, waarna een abonnement start (vaak automatisch) tenzij je opzegt. Bij Pimsleur betekent dat zeven dagen alles, bij Praktika een aantal complete AI-gesprekken. Schakel automatische verlenging altijd uit zolang je niet zeker weet dat je doorgaat.
Wat onderscheidt freemium van een gratis proefperiode?
Freemium houdt in dat een deel van de app permanent gratis blijft (zoals Duolingos lessen of Busuus basiswoorden), meestal met beperkingen zoals ads of vergrendelde onderdelen. Een gratis proefperiode geeft tijdelijk alles en eindigt met een keuze: betalen of vertrekken. Freemium is duurzamer voor gratis gebruik; een proefperiode is intensiever voor een sprint van één à twee weken.
Hebben gratis certificaten van taal-apps enige waarde?
Nee. Certificaten van apps zoals Busuu, Duolingo of Babbel worden niet erkend door universiteiten, immigratiediensten of werkgevers. Alleen officiële toetsen zoals DELE (Instituto Cervantes), SIELE of een CEFR-erkend examen gelden als bewijs van niveau. Gebruik apps ter voorbereiding op zo’n examen, niet als vervanging.

Over Praktika

Praktika is een taal-app op basis van AI waarmee je gesproken gesprekken voert met levensechte AI-tutoren en direct feedback ontvangt op uitspraak en grammatica. Het abonnement komt neer op circa €8 per maand, afgezet tegen plusminus €400 per maand voor een privéleraar. De app scoort 4,8 sterren uit ruim 100.000 reviews en telt 20 miljoen+ lerenden over de hele wereld. start.praktika.ai

 

Adam TuraevCEO & Co-founder

Klaar om echt te gaan praten?

Voer een echt gesproken gesprek met een AI-tutor, krijg direct feedback op uitspraak en grammatica, en maak van ‘ooit’ een dagelijkse gewoonte, vanaf ongeveer 8 €/maand.

Begin met praten met Praktika →